Privremeni boravak u Srbiji po osnovu spajanja porodice

Privremeni boravak u Srbiji po osnovu spajanja porodice omogućava stranim državljanima da zakonito žive u Republici Srbiji zajedno sa članovima svoje porodice. Ovaj osnov boravka ima poseban značaj jer štiti pravo na porodični život, koje je priznato kako domaćim propisima, tako i međunarodnim standardima, i sprečava da porodice budu razdvojene zbog administrativnih, viznih ili imigracionih prepreka.

Uslovi i postupak ostvarivanja prava na privremeni boravak u Srbiji po osnovu spajanja porodice regulisani su odredbama Zakona o strancima („Sl. glasnik RS“, br. 24/2018, 31/2019 i 62/2023) (u daljem tekstu: Zakon o strancima) i Pravilnikom o odobravanju privremenog boravka („Sl. glasnik RS“, br. 6/2024) (u daljem tekstu: Pravilnik o odobravanju privremenog boravka).

Opšti uslovi za izdavanje odobrenja za privremeni boravak

Uz zahtev za odobrenje odnosno produženje privremenog boravka u Srbiji stranac prilaže:

važeći lični document koji mora da važi najmanje tri meseca duže od perioda na koji se traži odobrenje privremenog boravka, i to:
a) važeći lični ili službeni pasoš i
b) važeću ličnu kartu države čiji je državljanin, ako u skladu sa važećim propisima, može da ulazi u Republikeu Srbiju sa ličnom kartom,
dokaz o sredstvima za izdržavanje tokom planiranog boravka;
prijavu boravišta ili adrese stanovanja u Repulici Srbiji;
dokaz o zdravstvenom osiguranju tokom planiranog boravka;
dokaze o opravdanosti zahteva za odobrenje privremenog boravka u skladu sa osnovama propisanim Zakonom o strancima, kao i druga dokumenta na zahtev nadležnog organa, kao i
dokaz o uplati propisane adminitravne takse.

Dokaz o sredstvima za izdržavanje tokom planiranog boravka, kao i dokaz o zdravstvenom osiguranju tokom planiranog boravka ne prilaže stranac koji je član uže porodice državljanina Republike Srbije i stranac koji se zapošljava, kao i članovi uže porodice stranca koji se zapošljava.

Pravilnikom o odobravanju privremenog boravka su propisani bliži uslovi za odobrenje privremenog boravka, izgled zahteva za odobrenje privremenog boravka i izgled obrasca dozvole za privremeni boravak.

Privremeni boravak po osnovu spajanja porodice

Ukoliko su ispunjeni opšti uslovi za izdavanje odobrenja za privremeni boravak, koji su utvrđeni odredbama Zakona o strancima, privremeni boravak po osnovu spajanja porodice može se odobriti strancu:

članu uže porodice državljanina Republike Srbije,
članu uže porodice stranca sa odobrenim privremenim boravkom ili stalnim nastanjenjem u Republici Srbiji, kao i
članu uže porodice stranca kome je u Republici Srbiji odobren azil.

Užom porodicom, u smislu Zakona o strancima, smatraju se supružnici, vanbračni partneri, njihova deca rođena u braku ili van braka, usvojena deca ili pastorčad do navršenih 18 godina života koja nisu zaključila brak, kao i roditelji, odnosno usvojitelji dece do navršenih 18 godina života koja nisu zaključila brak.

Izuzetno, članom uže porodice može se smatrati:

drugi srodnik državljanina Srbije ili stranca kome je odobren privremeni boravak ili stalno nastanjenje u Republici Srbiji ili drugi srodnik njegovog supružnika ili vanbračnog partnera, koji zavisi od njih i nema adekvatnu porodičnu brigu u zemlji porekla ili
punoletno dete državljanina Srbije ili stranca kome je odobren privremeni boravak ili stalno nastanjenje u Republici Srbiji ili punoletno dete njegovog supružnika ili vanbračnog partnera koje nije zaključilo brak, koje ne može da podmiruje svoje potrebe zbog zdravstvenog stanja.

U slučaju poligamnog braka, spajanje porodice odobriće se samo jednom supružniku i njihovoj zajedničkoj deci do navršenih 18 godina života koja nisu zaključila brak.

Privremeni boravak za člana porodice stranca kome je odobren azil

Za odobrenje privremenog boravka strancu koji je član uže porodice stranca kome je u Republici Srbiji odobren azil nije potrebno da se ispune svi opšti uslovi za izdavanje odobrenja za privremeni boravak predviđeni Zakonom o strancima, kao i uslov da zahtev za privremeni boravak može podneti stranac koji je zakonito ušao u Republiku Srbiju, a za ulazak mu nije potrebna viza, kao i stranac koji je u Republiku Srbiju ušao sa vizom za duži boravak, a u Republici Srbiji zakonito boravi, uzimajući u obzir specifične i lične okolnosti stranca sa odobrenim azilom i članova njegove uže porodice.

Ukoliko je stranac kome je odobren azil u Republici Srbiji maloletnik, odobrenje privremenog boravka po osnovu spajanja porodice mogu ostvariti njegovi roditelji pod istim uslovima, koji su prethodno navedeni, a u cilju očuvanja jedinstva porodice.

U slučaju da član uže porodice stranca kome je odobren azil u Republici Srbiji ne poseduje putnu ispravu, privremeni boravak se odobrava rešenjem.

Rok važenja privremenog boravka po osnovu spajanja porodice

Strancu kome se privremeni boravak odobrava po osnovu spajanja porodice sa strancem kome je odobren privremeni boravak u Republici Srbiji, privremeni boravak se odobrava do isteka roka važenja odobrenja privremenog boravka stranca sa kojim se traži spajanje porodice.

Strancu kome se privremeni boravak odobrava po osnovu spajanja porodice sa strancem kome je izdata jedinstvena dozvola, privremeni boravak odobrava se do isteka roka važenja jedinstvene dozvole stranca sa kojim se traži spajanje porodice.

Privremeni boravak maloletnog stranca rođenog na teritoriji Republike Srbije

Roditelj, staratelj ili zakonski zastupnik deteta koje je rođeno na teritoriji Republike Srbije, a kome su oba roditelja strani državljani, dužan je da u roku od tri meseca od rođenja deteta podnese zahtev za odobrenje privremenog boravka za dete.

Privremeni boravak se odobrava na period do kada je odobren privremeni boravak roditelja, staratelja ili zakonskog zastupnika deteta, odnosno na period do tri godine ukoliko je jedan od roditelja, staratelja ili zakonskog zastupnika deteta stalno nastanjeni stranac.

Samostalni boravak

Strancu koji je član uže porodice državljanina Republike Srbije, strancu kome je odobren privremeni boravak, stalno nastanjenje ili azil u Republici Srbiji i koji je po osnovu spajanja porodice poslednje četiri godine neprekidno boravio u Republici Srbiji, a ispunjava opšte uslove za izdavanje odobrenja za privremeni boravak, može se na njegov zahtev, odobriti samostalni boravak.

Strancu koji je član uže porodice državljanina Republike Srbije, strancu kome je odobren privremeni boravak, stalno nastanjenje ili azil u Republici Srbiji i koji je u poslednje tri godine neprekidno boravio na privremenom boravku po osnovu spajanja porodice može se, na njegov zahtev, odobriti samostalni boravak u slučaju kada je preminuo državljanin Republike Srbije ili stranac sa kojim se ostvarivalo pravo na spajanje porodice.

Izuzetno, strancu koji je član uže porodice državljanina Republike Srbije, strancu kome je odobren privremeni boravak, stalno nastanjenje ili azil u Republici Srbiji kome je odobren privremeni boravak radi spajanja porodice u vremenskom periodu koji je kraći od četiri godine, a žrtva je porodičnog nasilja ili u slučaju drugih posebno teških okolnosti može se, na njegov zahtev, odobriti samostalni boravak u slučaju kada nisu ispunjeni opšti uslovi za izdavanje odobrenja za privremeni boravak predviđeni odredbama Zakona o strancima.