Poliklinika, kao privatna praksa, u skladu sa Zakonom o zdravstvenoj zaštiti („Sl. glasnik RS“, br. 25/2019, 92/2023 – autentično tumačenje i 29/2025 – odluka US – dalje: Zakon o zdravstvenoj zaštiti) se osniva za najmanje dve različite oblasti medicine, odnosno dentalne medicine. Osim odredbi Zakona o zdravstvenoj zaštiti („Sl. glasnik RS“, br. 25/2019, 92/2023 – autentično tumačenje i 29/2025 – odluka US), uslovi za osnivanje svih ostalih oblika privatne prakse, propisani su Pravilnikom o bližim uslovima za obavljanje zdravstvene delatnosti u zdravstvenim ustanovama i drugim oblicima zdravstvene službe („Sl. glasnik RS“, br. 43/2006, 112/2009, 50/2010, 79/2011, 10/2012 – dr. pravilnik, 119/2012 – dr. pravilnik, 22/2013, 16/2018, 18/2022, 20/2023, 87/2024, 21/2025, 29/2025, 75/2025 i 86/2025).
Ko može biti osnivač poliklinike?
Odredbama Zakona o zdravstvenoj zaštiti su propisani opšti uslovi koje mora da ispuni osnivač bilo kog oblika privatne prakse uključujući i polikliniku.
Privatnu praksu može osnovati:
- nezaposleni zdravstveni radnik;
- zdravstveni radnik korisnik starosne penzije.
Zdravstveni radnik može osnovati privatnu praksu pod uslovom:
- da ima opštu zdravstvenu sposobnost;
- da je stekao odgovarajuće visoko obrazovanje zdravstvene struke, odnosno odgovarajuće srednje obrazovanje zdravstvene struke, specijalizaciju, odnosno užu specijalizaciju;
- da je položio stručni ispit;
- da je dobio, odnosno obnovio licencu, u skladu sa zakonom;
- da pravnosnažnom sudskom odlukom nije osuđen za umišljajno krivično delo na kaznu zatvora od jedne godine ili težu kaznu, niti na kaznu zatvora za krivično delo protiv zdravlja ljudi, sve dok osuda ne bude brisana u skladu sa zakonom, da mu pravnosnažnom sudskom odlukom nije izrečena mera bezbednosti u skladu sa Krivičnim zakonikom, i to: obavezno psihijatrijsko lečenje i čuvanje u zdravstvenoj ustanovi, obavezno psihijatrijsko lečenje na slobodi, obavezno lečenje narkomana, obavezno lečenje alkoholičara, odnosno zabrana vršenja poziva, delatnosti i dužnosti zbog koje ne može obavljati zdravstvenu delatnost, odnosno da mu odlukom nadležnog organa komore nije izrečena jedna od disciplinskih mera zabrane obavljanja zdravstvene delatnosti u skladu sa zakonom kojim se uređuje rad komora zdravstvenih radnika, za vreme trajanja izrečene mere bezbednosti, odnosno mere zabrane;
- da ispunjava druge uslove utvrđene zakonom.
Osnivač privatne prakse samostalno obavlja delatnost kao preduzetnik.
Zdravstveni radnik može osnovati samo jednu privatnu praksu koja je propisana odredbama Zakona o zdravstvenoj zaštiti.
Privatna praksa ne može obavljati zdravstvenu delatnost iz oblasti hitne medicinske pomoći, pripreme krvi i komponenata krvi, uzimanja, čuvanja i presađivanja organa, ćelija i tkiva kao delova ljudskog tela, proizvodnje seruma i vakcina, patoanatomsko-obdukcijsku i sudsko-medicinsku delatnost, kao ni zdravstvenu delatnost iz oblasti javnog zdravlja.
Uslovi za početak obavljanja zdravstvene delatnosti u poliklinici
Privatna praksa može obavljati zdravstvenu delatnost ako ispunjava uslove propisane Zakonom o zdravstvenoj zaštiti i propisima donetim za sprovođenje Zakona o zdravstvenoj zaštiti. Privatna praksa koja koristi izvore jonizujućih zračenja, pored uslova koji su propsani Zakonom o zdravstvenoj zaštiti i propisima donetim za sprovođenje Zakona o zdravstvenoj zaštiti, mora ispunjavati i druge uslove propisane zakonom kojim se uređuje zaštita od jonizujućeg zračenja.
Prema odredbama Zakona o zdravstvenoj zaštiti poliklinika, osim osnivača koji obavlja delatnost kao preduzetnik, mora imati zdravstvene radnike odgovarajućeg obrazovanja, sa licencom nadležne komore, u radnom odnosu na neodređeno vreme, za svaku od oblasti medicine, odnosno dentalne medicine u sastavu poliklinike.
Bliži uslovi u pogledu kadra, opreme, prostora, lekova i medicinskih sredstava za osnivanje i obavljanje zdravstvene delatnosti, kao i vrstu i način pružanja zdravstvenih usluga od strane privatne prakse, propisani su Pravilnikom o bližim uslovima za obavljanje zdravstvene delatnosti u zdravstvenim ustanovama i drugim oblicima zdravstvene službe („Sl. glasnik RS“, br. 43/2006, 112/2009, 50/2010, 79/2011, 10/2012 – dr. pravilnik, 119/2012 – dr. pravilnik, 22/2013, 16/2018, 18/2022, 20/2023, 87/2024, 21/2025, 29/2025, 75/2025 i 86/2025).
Prema odredbama Pravilnika o bližim uslovima za obavljanje zdravstvene delatnosti u zdravstvenim ustanovama i drugim oblicima zdravstvene službe („Sl. glasnik RS“, br. 43/2006, 112/2009, 50/2010, 79/2011, 10/2012 – dr. pravilnik, 119/2012 – dr. pravilnik, 22/2013, 16/2018, 18/2022, 20/2023, 87/2024, 21/2025, 29/2025, 75/2025 i 86/2025), poliklinika mora da ispuni sledeće uslove za obavljanje zdravstvene delatnosti:
– u pogledu kadra
Privatna praksa može se osnovati i obavljati određene poslove zdravstvene delatnosti ako u pogledu kadra ima u poliklinici – tri doktora medicine, odnosno doktora stomatologije različitih specijalnosti i dve medicinske sestre – tehničara sa višom odnosno srednjom školskom spremom;
– u pogledu prostora
Zdravstvena delatnost u zdravstvenoj ustanovi, odnosno privatnoj praksi može se obavljati u građevinskom objektu u kome su obezbeđeni sledeći opšti uslovi:
- da su građeni od materijala koji ne sme štetno da utiče na zdravlje ljudi i koji obezbeđuju zvučnu, termo i hidro izolaciju;
- da su priključeni na električnu i telefonsku mrežu;
- da su obezbeđeni vodovod, kanalizacija i grejanje;
- da imaju posebne prostorije za ostavu čistog i prljavog rublja;
- da u radnim prostorijama, bolesničkim sobama i sanitarnim čvorovima postoji tekuća hladna i topla voda;
- da imaju sanitarni čvor sa predprostorom uz čekaonicu, a u bolnici na 10 postelja sanitarni čvor i tuš sa kadom;
- da ima prirodnu i veštačku osvetljenost, i to: u ordinaciji i laboratoriji 250-500 luksa, u čekaonici 100 luksa i u hodnicima 50 luksa; osim za obavljanje delatnosti nuklearne medicine, gde je dovoljno obezbediti veštačku osvetljenost.
- da u svim prostorijama, u zavisnosti od namene bude obezbeđena temperatura od 18 – 25 stepeni Celzijusa;
- da su podovi i zidovi izgrađeni od materijala koji se može lako održavati i dezinfikovati;
- da svaka građevinsko-tehnička i funkcionalna celina u zdravstvenoj ustanovi ima sanitarni čvor za muškarce i žene (odvojeno za bolesnike i za osoblje) i posebne prostorije za ostavu opreme i sredstava za održavanje opšte higijene i za garderobu osoblja;
- da prostorije u kojima zdravstvenu delatnost obavlja zdravstvena ustanova odnosno privatna praksa i to: specijalistička ordinacija za radiologiju, specijalistička ordinacija za hiper, odnosno hipobaričnu medicinu, laboratorija za mikrobiološku i virusološku dijagnostiku, specijalistička ordinacija za nuklearnu medicinu i poliklinika u kojoj se obavljaju poslovi iz neke od navedenih zdravstvenih delatnosti imaju poseban, odnosno odvojen ulaz od ulaza u stambene i poslovne prostorije;
- da prostorije za operacionu salu, porođajnu salu, hemodijalizu i intenzivnu negu imaju obezbeđenu klimatizaciju;
- da prostorije u kojima zdravstvena ustanova, odnosno privatna praksa obavlja zdravstvenu delatnost iz oblasti nuklearne medicine, moraju biti obezbeđene u posebnom objektu ili delu objekta, u skladu sa specifikacijom aparata i ispunjavati sve uslove propisane zakonom kojim se uređuje primena i zaštita od jonizujućeg zračenja.
Za obavljanje zdravstvenih delatnosti u poliklinici, pojedine prostorije, u zavisnosti od namene treba da imaju sledeće površine:
- ordinacija: 10 m2;
- prostorije za intervencije i prostorije za endoskopiju: po 16 m2;
- prostorija za rendgenske preglede i snimanja: prema propisima o građevinsko-tehničkim uslovima za rad u prostoru sa jonizujućim zračenjem;
- operaciona sala: 20 m2;
- porođajna sala: 20 m2.
U zavisnosti od vrste zdravstvene delatnosti poliklinika ima i sledeće posebne prostorije, i to:
- u radiološkoj ordinaciji: za razvijanje filmova i za pripremu bolesnika;
- u operacionoj, odnosno porodiljskoj sali: za pripremu i pranje i za sterilizaciju;
- u oblasti nuklearne medicine: prostorije predviđene za odgovarajući nivo zdravstvene zaštite, kao i prostorije koje ispunjavaju sve uslove propisane zakonom kojim se uređuje primena i zaštita od jonizujućeg zračenja.
– u pogledu opreme
Propisana oprema za polikliniku ista je kao – oprema predviđena za odgovarajuće specijalnosti u domu zdravlja, opštoj bolnici ili drugoj zdravstvenoj ustanovi.
– u pogledu lekova
Zdravstvena ustanova, odnosno privatna praksa, može obavljati zdravstvenu delatnost, ako ima obezbeđene odgovarajuće lekove utvrđene propisom kojim se uređuje Lista lekova koji se propisuju i izdaju na teret sredstava obaveznog zdravstvenog osiguranja i druga sredstva za prevenciju, dijagnostiku, terapiju i rehabilitaciju, i to: lekove i druga sredstva za ukazivanje hitne medicinske pomoći i antišok terapiju.
Poliklinika može obavljati zdravstvenu delatnost ako Ministarstvo zdravlja Republike Srbije rešenjem utvrdi da su ispunjeni propisani uslovi za obavljanje zdravstvene delatnosti.
Poliklinika može obavljati samo zdravstvenu delatnost koja je utvrđena rešenjem Ministarstva zdravlja Republike Srbije o ispunjenosti propisanih uslova za obavljanje zdravstvene delatnosti.
Izuzetno, poliklinika mogu angažovati zdravstvenog radnika druge specijalnosti iz druge zdravstvene ustanove, odnosno privatne prakse, ukoliko je neophodno da se neposrednom saradnjom i konsultacijom sa zdravstvenim radnikom te privatne prakse, određenom pacijentu obezbedi kvalitetna i bezbedna zdravstvena zaštita u okviru zdravstvene delatnosti za koju je privatna praksa osnovana, zaključivanjem ugovora o poslovno-tehničkoj saradnji sa drugom zdravstvenom ustanovom, odnosno privatnom praksom u skladu sa zakonom kojim se uređuje rad i zakonom kojim se uređuje rad zaposlenih u javnim službama, odnosno zaključivanjem ugovora o dopunskom radu sa zdravstvenim radnikom, kao i na drugi način utvrđen zakonom kojim se uređuje rad i zakonom kojim se uređuje rad zaposlenih u javnim službama.
Takođe, izuzetak predstavlja i mogućnost da poliklinika može angažovati zdravstvenog radnika sa dozvolom za obavljanje metoda i postupaka komplementarne medicine za dijagnostiku, lečenje i rehabilitaciju pacijenta u okviru zdravstvene delatnosti za koju je privatna praksa osnovana, zaključivanjem ugovora o poslovno-tehničkoj saradnji sa drugom zdravstvenom ustanovom, odnosno privatnom praksom u skladu sa zakonom kojim se uređuje rad i zakonom kojim se uređuje rad zaposlenih u javnim službama, odnosno zaključivanjem ugovora o dopunskom radu sa zdravstvenim radnikom, kao i na drugi način utvrđen zakonom kojim se uređuje rad i zakonom kojim se uređuje rad zaposlenih u javnim službama.
Zabranjeno je da zdravstveni radnik druge specijalnosti obavlja zdravstvenu delatnost koja je izvan zdravstvene delatnosti utvrđene rešenjem Ministarstva zdravlja Republike Srbije o ispunjenosti propisanih uslova za obavljanje zdravstvene delatnosti te privatne prakse, osim u prethodno navedenim slučajevima kada postoji mogućnost angažovanja zdravstvenog radnika druge specijalnosti iz druge zdravstvene ustanove, odnosno privatne prakse, kao i zdravstvenog radnika sa dozvolom za obavljanje metoda i postupaka komplementarne medicine.
Na osnovu rešenja o ispunjenosti propisanih uslova za obavljanje zdravstvene delatnosti, poliklinika se upisuje u registar Agencije za privredne registre Republike Srbije, u skladu sa zakonom.
Zdravstvena delatnost utvrđena rešenjem Ministarstva zdravlja Republike Srbije, upisuje se u registar Agencije za privredne registre Republike Srbije.
Poliklinka počinje sa radom danom upisa u registar Agencije za privredne registre Republike Srbije.
Saznajte više:
Vrste, uslovi za osnivanje i prestanak rada privatne prakse »
Uslovi za osnivanje i prestanak rada privatnih zdravstvenih ustanova »
Apotekarska ustanova »
